เรื่องที่ 240 : นายหน้าประกันวินาศภัยจำต้องรับผิดไหม เมื่อไม่ได้แจ้งการไม่ต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยแก่ผู้เอาประกันภัยของตน?

 

(ตอนที่หนึ่ง)

 

ตามพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย พ.ศ. 2535 ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ให้คำนิยามเพียงสั้น ๆ ว่า “นายหน้าประกันวินาศภัย หมายถึง ผู้ชี้ช่อง หรือจัดการให้บุคคลทำสัญญาประกันภัยกับบริษัทประกันวินาศภัย โดยกระทำเพื่อบำเหน็จเนื่องจากการนั้น”

 

ทำให้มีคำถามบังเกิดขึ้นมากมาย

 

- ขอบเขตหน้าที่ของนายหน้าประกันวินาศภัยมีถึงขนาดไหนแน่?

 

- นายหน้าประกันวินาศภัยมีหน้าที่ต้องแจ้งเตือนต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยด้วยไหม?

 

ก่อนจะไปค้นหาคำเฉลยเหล่านั้น ลองมาดูตัวอย่างคดีศึกษาต่างประเทศล่าสุดกัน

 

ช่วงระหว่างปี ค.ศ. 2001 – 2017 โจทก์ผู้เอาประกันภัยได้ใช้บริการนายหน้าประกันวินาศภัยจำเลย เพื่อจัดซื้อกรมธรรม์ประกันภัยบ้านของตนกับบริษัทประกันภัยรายหนึ่ง โดยได้มีการต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยอย่างต่อเนื่องด้วยดี

 

แต่ช่วงสองปีหลัง ในปี ค.ศ. 2017 – 2018 โจทก์ผู้เอาประกันภัยได้เปลี่ยนไปใช้บริการนายหน้าประกันวินาศภัยรายอื่น

 

ครั้นพอถึงปี ค.ศ. 2019 โจทก์ผู้เอาประกันภัยได้กลับมาใช้บริการนายหน้าประกันวินาศภัยจำเลยอีกดังเดิม แต่กับบริษัทประกันภัยรายใหม่ ซึ่งคือ จำเลยร่วมในคดีนี้

 

ภายหลังบริษัทประกันภัยจำเลยร่วมได้ออกกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาทให้แก่โจทก์ผู้เอาประกันภัยผ่านทางนายหน้าประกันวินาศภัยจำเลยได้ไม่นาน ได้ตรวจพบความบกพร่องของตัวบ้านที่เอาประกันภัย

 

บริษัทประกันภัยจำเลยร่วมจึงได้แจ้งเป็นหนังสือถึงโจทก์ผู้เอาประกันภัยผ่านทางนายหน้าประกันวินาศภัยจำเลยให้ดำเนินการแก้ไขข้อบกพร่องให้เสร็จเรียบร้อย พร้อมแจ้งผลสำเร็จกลับมาล่วงหน้าสามเดือนก่อนที่จะสิ้นสุดระยะเวลาประกันภัย มิฉะนั้นแล้ว บริษัทประกันภัยจำเลยร่วมสงวนสิทธิที่จะไม่ต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยปีถัดไป

 

ผ่านไปประมาณสี่สัปดาห์นับแต่วันที่ได้มีหนังสือแจ้งเงื่อนไขไป และคงเหลืออีกสองเดือนก่อนสิ้นสุดระยะเวลาประกันภัย บริษัทประกันภัยจำเลยร่วมได้ออกหนังสือแจ้งความประสงค์จะไม่รับต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัย สำหรับปีถัดไปส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนผ่านทางนายหน้าประกันวินาศภัยจำเลย ซึ่งโจทก์ผู้เอาประกันภัยอ้างว่า ไม่เคยได้รับรู้มาก่อน และไม่ได้รับหนังสือแจ้งเช่นว่านั้นเลย

 

ไม่นานหลังจากกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาทสิ้นสุดความคุ้มครองลง ได้เกิดอุบัติเหตุไฟไหม้ขึ้นที่บ้านของโจทก์ผู้เอาประกันภัย

 

เมื่อโจทก์ผู้เอาประกันภัยได้ยื่นเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนต่อบริษัทประกันภัยจำเลยร่วม กลับได้รับคำตอบมาว่า ณ วันที่เกิดความเสียหาย บ้านหลังนั้นไม่ได้ถูกเอาประกันภัยไว้แต่ประการใด ทั้งที่โจทก์ผู้เอาประกันภัยได้เคยจัดทำประกันภัยอย่างต่อเนื่องโดยไม่ขาดตอนมานานมากกว่าสิบปีมาแล้ว ไม่เคยพบเจอปัญหาเช่นนี้มาก่อน

 

โจทก์ผู้เอาประกันภัยจึงได้นำคดีขึ้นสู่ศาล กล่าวหาว่า

 

ก) นายหน้าประกันวินาศภัยจำเลยกระทำโดยประมาทเลินเล่อไม่แจ้งการไม่รับต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัย สำหรับปีถัดไป ทั้งที่ได้เคยมีความสัมพันธ์ทางธุรกิจมานานแล้ว และยังรับรู้ว่า โจทก์ผู้เอาประกันภัยมีความประสงค์จะทำประกันภัยอย่างต่อเนื่องตลอด

 

ข) บริษัทประกันภัยจำเลยร่วมไม่ได้ออกหนังสือแจ้งความประสงค์จะไม่รับต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยให้โจทก์ผู้เอาประกันภัยรับทราบเสียก่อน

 

คุณมีความเห็นเรื่องเหล่านี้เช่นใดบ้างครับ?

 

เรื่องนี้ได้มีการต่อสู้คดีจนถึงที่สุดชั้นศาลฎีกาเลยนะครับ

 

เราจะมาดูกันต่อตอนต่อไปนะครับ

 

บริการ

 

-     รับบรรยายให้ความรู้ด้านประกันวินาศภัย

-     รับแปลเอกสารกรมธรรม์ประกันภัย (อังกฤษเป็นไทย)

สนใจติดต่อ vivatchai.amornkul@gmail.com

 

อ่านบทความอีกชุดที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ใน พบ-ป(ร)ะ -กัน(ภัย): เป็นเรื่อง เป็นราว ใน Facebook Meet Insurance ที่ https://www.facebook.com/pomamornkul/

เรื่องที่ 159 : ตัวอย่างคดีศึกษาปัญหาสายไฟ (สายสื่อสาร) ก่อให้เกิดความเสียหาย ผู้ใดควรรับผิด?

 

 

เรื่องที่ 239 :  ประกาศด่วน ตามหาเอกสารประกันภัยที่ขาดหายไป (Surprisingly Missing Insurance Documents)

 

(ตอนที่สอง)

 

ย้อนหลังไปนานหลายสิบปี สมัยที่ทำงานอยู่แผนกรับประกันภัยของบริษัทประกันภัยแห่งหนึ่ง ยุคนั้น ชุดเอกสารประกอบกรมธรรม์ประกันภัย โดยเฉพาะกรมธรรม์ประกันภัยทรัพย์สินมีเอกสารที่ใช้ ไม่มากนัก ได้แก่ ใบคำขอเอาประกันภัย ตัวกรมธรรม์ประกันภัย ข้อตกลงคุ้มครองภัยเพิ่มเติม ข้อรับรอง และใบสลักหลัง

หลัก ๆ ที่ใช้กันอยู่ประจำ คือ ตัวกรมธรรม์ประกันภัยเองกับใบสลักหลังเท่านั้น เนื่องจากเอกสารประกอบอื่นที่แนบท้าย อย่างเช่นข้อตกลงคุ้มครองภัยเพิ่มเติม ตัวลูกค้าเองแทบไม่ได้ให้ความสนใจด้วยซ้ำ เพราะมองว่า โอกาสความเสี่ยงภัยเหล่านั้นมีน้อยมากในสมัยนั้น

 

ถ้าเราจัดตัวกรมธรรม์ประกันภัยเสมือนหนึ่งเป็นสัญญาประกันภัยสำเร็จรูป เอกสารประกอบลักษณะดังกล่าวก็จะมีถ้อยคำสำเร็จรูปมาให้เช่นเดียวกัน เมื่อนำมาใช้ก็แค่แนบกับตัวกรมธรรม์ประกันภัยเท่านั้น

 

ครั้นเมื่อนำไปเปรียบเทียบกับสัญญาประเภทอื่น เราจะเห็นว่า ในการจัดทำสัญญา คู่สัญญาสองฝ่าย หรือหลายฝ่ายต่างมาร่วมกันลงนามในสัญญานั้น เพื่อเป็นหลักฐานยืนยันความถูกต้องของข้อตกลง

 

หากมีเอกสารแนบท้ายอื่น ๆ ก็เพียงแนบประกอบกันเข้าไปท้ายสัญญานั้น ๆ ซึ่งอาจเรียกเป็นภาคผนวกก็มี

 

แต่เวลามีการแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อตกลงในสัญญานั้น ๆ จะมีการจัดทำข้อสัญญาแก้ไขเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติม (amendment) ขึ้นมา ให้คู่สัญญาทุกฝ่ายลงนามยืนยันอีกครั้ง

 

ใบสลักหลัง (endorsement) ของสัญญาประกันภัยเองมีลักษณะการทำงานเช่นเดียวกับข้อสัญญาแก้ไขเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติม เพียงแต่ทั้งตัวกรมธรรม์ประกันภัยเองกับใบสลักหลังจะถูกลงนามโดยบริษัทประกันภัยฝ่ายเดียวเท่านั้น ทำให้บางครั้งมีข้อถกเถียงกันว่า ตกลงกรมธรรม์ประกันภัยถือเป็นหลักฐานที่เป็นหนังสือ หรือเป็นสัญญาประกันภัยกันแน่? เพราะกฎหมายประกันภัยบ้านเราไม่ได้ระบุชัดเจนลงไป ขณะที่กฎหมายประกันภัยต่างประเทศจะเขียนไว้อย่างชัดเจนให้กรมธรรม์ประกันภัยเป็นสัญญาประกันภัย (เคยเขียนบทความประเด็นเรื่องเช่นว่านี้ไว้ด้วยเหมือนกัน)

 

ฉะนั้น เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็นการแก้ไข ยกเลิก เปลี่ยนแปลง เพิ่มเติม ชื่อผู้เอาประกันภัย/ผู้รับประโยชน์ รายการทรัพย์สินที่เอาประกันภัย ทุนประกันภัย ภัยคุ้มครอง ระยะเวลาประกันภัย หรือแม้กระทั่งการยกเลิกความคุ้มครอง แผนกรับประกันภัยซึ่งมีหน้าที่ทั้งรับประกันภัยกับออกเอกสารกรมธรรม์ประกันภัยด้วย ก็จะดำเนินการออกใบสลักหลังเกี่ยวกับเรื่องเหล่านั้น พร้อมทั้งแจ้งการเปลี่ยนแปลงเรื่องเบี้ยประกันภัย (ถ้ามี) และให้ผู้มีอำนาจลงนามกำกับไว้ และนำส่งมอบคู่ฉบับให้แก่ผู้เอาประกันภัยเก็บเป็นหลักฐานทุกครั้ง เพื่อให้เกิดความเข้าใจถูกต้องตรงกัน

 

ฉะนั้น ใบสลักหลังจะเป็นแบบฟอร์มเปล่าแยกต่างหากที่จะต้องนำมาเขียนถ้อยคำตามข้อตกลงเพิ่มเติมระหว่างคู่สัญญาประกันภัยซึ่งอาจเป็นตอนเริ่มต้น หรือระหว่างระยะเวลาประกันภัยก็ได้

 

ถ้ามีการออกใบสลักหลังตั้งแต่ตอนเริ่มต้นพร้อมกับการออกตัวกรมธรรม์ประกันภัย ในการจัดเรียงก็จะนำใบสลักหลังไปแนบท้ายตัวกรมธรรม์ประกันภัยนั้น ๆ เช่นเดียวกับเอกสารประกอบอื่นเป็นชุดเดียวกัน

 

แต่หากออกระหว่างระยะเวลาประกันภัยภายหลังตัวกรมธรรม์ประกันภัย จะจัดส่งมอบใบสลักหลังเดี่ยว ๆ ไปให้ผู้เอาประกันภัย ส่วนคู่สัญญาประกันภัยจะนำไปจัดเรียงลำดับไว้ในแฟ้มเอกสารเช่นไร ก็แล้วแต่ความพึงพอใจ

 

ชัดเจนว่า ทำไมใบสลักหลังจึงไม่ควรนำมาเรียกเหมารวมว่า เอกสารแนบท้าย

 

แม้แต่การร้องขอเพิ่มเติมเอกสารประกอบเพิ่มเติมอื่น ๆ ภายหลัง วิธีปฏิบัติที่ถูกต้องจำต้องอาศัยใบสลักหลังเป็นตัวนำ และแนบเอกสารประกอบเพิ่มเติมอื่น ๆ ประกบเข้าไปด้วย

 

ปัจจุบันนี้มีเอกสารประกอบเกี่ยวข้องต่าง ๆ เข้ามาอีกมากมาย ทำให้เกิดความสับสนปนเปสำคัญผิด เรียกเหมารวมเอกสารประกอบทั้งหมด รวมถึงใบสลักหลังว่า เป็นเอกสารแนบท้ายทั้งหมด ทั้งต่างประเทศ และในประเทศ จนไม่สามารถจัดแยกแยะลำดับความสำคัญได้อย่างถูกต้อง

 

อย่างไรก็ดี เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว คงต้องปล่อยเลยตามเลย ไม่ว่าจะเรียกเช่นใดก็ตาม เอกสารประกอบที่จะส่งผลผูกพันคู่สัญญาประกันภัยได้จริงนั้น จำต้องถูกออกเป็นลายลักษณ์อักษร และลงนามโดยผู้มีอำนาจของบริษัทประกันภัยเท่านั้น

 

ด้วยเหตุนี้ ในส่วนของบริษัทประกันภัยเองจำต้องมีใบสลักหลัง (หรือเอกสารแนบท้ายก็แล้วแต่เรียก) ออกให้แก่ฝ่ายผู้เอาประกันภัยอย่างถูกต้องครบถ้วน ส่วนจะได้ยื่นขออนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลหรือเปล่านั้น? สุดแล้วแต่นะครับ

 

ฝ่ายผู้เอาประกันภัยเองอย่านิ่งนอนใจ เพราะมิฉะนั้นแล้วอาจเสียประโยชน์เหมือนดั่งเช่นตัวอย่างคดีศึกษานี้

 

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 914 - 927/2513

 

โจทก์เอาประกันภัยไว้กับจำเลย ข้อสัญญาในกรมธรรม์ประกันภัยมีว่า ผู้เอาประกันภัยต้องแจ้งให้จำเลยทราบถึงการประกันซึ่งได้มีไว้แล้ว หรือซึ่งจะมีขึ้นภายหลังในทรัพย์สินซึ่งเอาประกันรายนี้ และเว้นไว้แต่จะได้มีการแจ้งดังกล่าว และจำเลย หรือผู้แทนได้บันทึก หรือสลักหลังไว้ซึ่งรายการเอาประกันนั้นไว้ในกรมธรรม์ฉบับนี้ก่อนเกิดความพินาศ หรือความเสียหาย มิฉะนั้น ผลประโยชน์ซึ่งจะได้รับตามกรมธรรม์ฉบับนี้เป็นอันล้มล้างไป ดังนี้ เมื่อโจทก์นำเอาทรัพย์สินที่เอาประกันไว้กับจำเลยนั้นไปเอาประกันภัยไว้กับผู้อื่นเพิ่มขึ้นอีก และแจ้งให้จำเลยทราบเท่านั้น แต่ไม่ได้ไปติดต่อกับจำเลยเพื่อสลักหลังกรมธรรม์ซึ่งรายการประกันภัยเพิ่ม การไม่ปฏิบัติให้ครบถ้วนตามเงื่อนไขทั้ง 2 ประการในกรมธรรม์ ย่อมมีผลทำให้จำเลยหลุดพ้นความรับผิดตามที่ได้ตกลงกันไว้ หาจำต้องให้จำเลยบอกเลิกสัญญากับโจทก์เสียก่อนไม่

 

(สืบค้นมาจาก http://deka.supremecourt.or.th/search ด้วยความขอบพระคุณยิ่ง)

 

 

บริการ

 

-     รับบรรยายให้ความรู้ด้านประกันวินาศภัย

-     รับแปลเอกสารกรมธรรม์ประกันภัย (อังกฤษเป็นไทย)

สนใจติดต่อ vivatchai.amornkul@gmail.com

 

อ่านบทความอีกชุดที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ใน พบ-ป(ร)ะ -กัน(ภัย): เป็นเรื่อง เป็นราว ใน Facebook Meet Insurance ที่ https://www.facebook.com/pomamornkul/

 

 

เรื่องที่ 239 : ประกาศด่วน ตามหาเอกสารประกันภัยที่ขาดหายไป (Surprisingly Missing Insurance Documents)

 

(ตอนที่หนึ่ง)

 

เปิดศักราชปีใหม่ พ.ศ. 2569 ด้วยเรื่องเบา ๆ แต่ยังรู้สึกคลางแคลงใจอยู่บ้างเหมือนกัน จะเบาจริงไหมหนอ? เนื่องด้วยปีนี้เป็นปีม้าไฟซะด้วยสิ

 

อย่างไรก็ดี ขออวยพรย้อนหลังให้แก่ทุกท่านมีความสุข สมปราถนา และสุขภาพแข็งแรงกันถ้วนหน้านะครับ

 

ภายใต้กรมธรรม์ประกันภัยทรัพย์สิน เมื่อระบุทรัพย์สินที่เอาประกันภัยลอย ๆ คือ อาคารสิ่งปลูกสร้าง (building)

 

คุณเข้าใจว่า หมายความถึงอะไรบ้างครับ?

 

ผู้เอาประกันภัยรายนี้ประกอบกิจการค้าขาย และติดตั้งพื้นไม้จริง (wood flooring) โดยมีสถานประกอบการอยู่หลายแห่ง รวมถึงสถานที่เป็นข้อพิพาทด้วย เรียกว่า สถานที่ตั้งหมายเลข 1

 

ผู้เอาประกันภัยรายนี้ได้จัดทำประกันภัยทรัพย์สินคุ้มครองอาคารสิ่งปลูกสร้างทุกแห่งเอาไว้ โดยผ่านตัวแทนประกันวินาศภัยรายหนึ่งอย่างต่อเนื่องมานานหลายปีด้วยดี ดังนี้

(1) ปีแรก    ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2004 - วันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2005

(2) ปีที่สอง ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2005 - วันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2006

(3) ปีที่สาม ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2006 - วันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2007

(4) ปีที่สี่     ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2007 - วันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2008

(5) ปีที่ห้า   ระหว่างวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2008 - วันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2009

 

สามปีแรก กรมธรรม์ประกันภัยทรัพย์สินได้แนบใบสลักหลัง (endorsements) ระบุไม่คุ้มครองถึงสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อม (outbuildings) ในทุกสถานที่ไว้อย่างชัดเจน รวมถึงสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ด้วย

 

แต่ปีที่สี่กับปีที่ห้า ในใบสลักหลังกลับไม่ได้ระบุรวมถึงสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ดังเดิมอีกต่อไป

 

ครั้นวันที่ 29 มกราคม ค.ศ. 2009 ได้เกิดอุบัติเหตุภายใต้ภัยคุ้มครองแก่สิ่งปลูกสร้างขนาดย่อม ณ สถานที่ตั้งหมายเลข 1 จนได้รับความเสียหายบางส่วน

 

ประเด็นปัญหาข้อพิพาทได้เกิดข้อถกเถียงกันระหว่างคู่สัญญาประกันภัยนี้ว่า

 

ก) สิ่งปลูกสร้างขนาดย่อม ณ สถานที่ตั้งหมายเลข 1 จะได้รับความคุ้มครองหรือไม่?

 

ข) ถ้าไม่ คำว่า “อาคารสิ่งปลูกสร้างที่เอาประกันภัย” นั้น จะหมายความรวมถึง อาคารสิ่งปลูกสร้างทุกชนิดที่ตั้งอยู่ในสถานที่เอาประกันภัยไหม?

 

ฝ่ายผู้เอาประกันภัยโจทก์อ้างว่า เมื่อไม่ปรากฏมีใบสลักหลังระบุยกเว้นเอาไว้อีกแล้วอย่างชัดแจ้ง ตนควรได้รับความคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาท

 

ฝ่ายบริษัทประกันภัยจำเลยต่อสู้ว่า แม้นจะไม่ได้มีถ้อยคำระบุยกเว้นไว้อย่างชัดเจน เนื่องจากเกิดข้อผิดพลาดโดยพลั้งเผลอเวลาออกกรมธรรม์ประกันภัยสองปีหลังที่ได้ตกหล่นลืมพิมพ์สิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมของสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ลงไปด้วย ฉะนั้น ควรจำต้องพิจารณาจากเจตนาที่แท้จริงที่ไม่คุ้มครองตั้งแต่ต้นเป็นสำคัญ

 

คุณคิดเห็นเช่นไรครับ?

 

ถ้อยคำวาจา หรือ

 

ลายลักษณ์อักษร

 

กรณีใดจะสามารถสร้างน้ำหนักความน่าเชื่อถือได้มากกว่ากัน?

 

หลายท่านอาจเดากรณีหลังจะดูมีน้ำหนักมากกว่า จริงไหม?

 

เรามาลองพิจารณาต่อกันนะครับ

 

ฝ่ายผู้เอาประกันภัยโจทก์มีพยานบุคคลซึ่งเป็นเจ้าของธุรกิจมาเบิกความตอบการซักค้านว่า การไม่มีใบสลักหลังยกเว้นสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมของสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ที่เกิดเหตุอีกต่อไป ควรเข้าใจได้ว่า น่าจะได้รับความคุ้มครอง

 

แต่ตนจำไม่ได้เหมือนกัน ได้แจ้งต่อตัวแทนประกันวินาศภัยให้ขยายความคุ้มครองเพิ่มเติมหรือเปล่า?

 

พยานบุคคลสามปากของฝ่ายบริษัทประกันภัยจำเลยได้เบิกความ ดังนี้

 

1) ตัวแทนประกันวินาศภัยให้การว่า สิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมในทุกสถานที่เอาประกันภัยไม่ได้ถูกประสงค์ให้เอาประกันภัยตั้งแต่แรกเริ่ม เพราะไม่มีความสำคัญ และมูลค่าไม่ได้มากมาย จึงได้มีใบสลักหลังยกเว้นเอาไว้เพื่อความชัดเจน ทั้งจำนวนเงินเอาประกันภัยที่กำหนดไว้ก็เป็นเพียงมูลค่าของอาคารสิ่งปลูกสร้างหลักที่เอาประกันภัยไว้เท่านั้น

 

ปีต่ออายุหลัง ๆ อาจมีการพูดคุยกับเจ้าของธุรกิจอยู่บ้างถึง โอกาสจะขยายให้ครอบคลุมถึงสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อม แต่ไม่ได้มีข้อสรุปชัดเจน เพราะหากมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขจริง ตนก็ควรทำบันทึกพร้อมมูลค่าที่จะขยายเอาไว้ เพื่อจะได้แจ้งแก่ฝ่ายบริษัทประกันภัยจำเลยให้รับทราบต่อไป แต่ไม่ปรากฏมีบันทึกเช่นว่านั้นอยู่เลย ตนจึงเข้าใจมาตลอดสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมในทุกสถานที่เอาประกันภัยคงถูกยกเว้นไว้เช่นเดิม

 

2) ผู้จัดการที่ดูแลลูกค้ารายนี้ให้การในทิศทางเดียวกันว่า ตรวจไม่พบเจอข้อมูลการรับแจ้งเปลี่ยนแปลงแก้ไขให้เพิ่มเติมสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมของสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ที่เกิดเหตุในแฟ้มข้อมูล เพราะมิฉะนั้นแล้ว จะไม่อาจสั่งการให้แก้ไขข้อมูลใบสลักหลังอย่างถูกต้องได้

 

3) พนักงานผู้ออกกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาทเบิกความว่า ในปีต่ออายุกรมธรรม์ประกันภัยถัดมา จะใช้กรรมวิธีอ้างอิงข้อมูลเดิมด้วยการคัดลอกเนื้อหาเดิมมาพิมพ์ใส่ไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยฉบับใหม่ทุกคราว แต่ในปีหลังรวมถึงปีที่เกิดเหตุ อาจคัดลอกมาตกหล่นไปโดยผลั้งเผลอเอง จนทำให้ข้อมูลของสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมของสถานที่ตั้งหมายเลข 1 ที่เกิดเหตุขาดหายไปจากใบสลักหลังนั้น เนื่องจากในแฟ้มข้อมูลไม่ปรากฏมีคำสั่งให้แก้ไขเปลี่ยนแปลงใบสลักหลังนั้นแต่ประการใด

 

คำให้การของพยานบุคคลพอรับฟังมีน้ำหนักขึ้นมาบ้างไหมครับ?

 

ศาลชั้นต้นในคดีนี้รับฟังพยานหลักฐานต่าง ๆ แล้ว เห็นว่า มีความชัดเจน ความน่าเชื่อถือ และความกระจ่างว่า ได้เกิดข้อผิดพลาดเล็ก ๆ น้อย ๆ (clerical error) ในการจัดทำกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาทไม่ถูกต้องตรงตามเจตนารมณ์ที่แท้จริงของคู่สัญญาประกันภัย จึงพิพากษาให้ฝ่ายบริษัทประกันภัยจำเลยไม่จำต้องรับผิดตามกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาท

 

แม้ฝ่ายผู้เอาประกันภัยโจทก์ยื่นอุทธรณ์คัดค้าน แต่ศาลอุทธรณ์ก็ตัดสินยืนตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น

 

(อ้างอิง และเรียบเรียงมาจากคดี Smith Flooring, Inc. v. Pennsylvania Lumbermen’s Mutual Insurance Company, no. 12-1786 (8th Cir. April 26, 2013))

 

หมายเหตุ

 

สอดคล้องกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์บ้านเรา ซึ่งได้บัญญัติไว้ทำนองเดียวกันในมาตรา 171 ว่า

 

“ในการตีความการแสดงเจตนานั้น ให้เพ่งเล็งถึงเจตนาอันแท้จริงยิ่งกว่าถ้อยคำสำนวน หรือตัวอักษร”

 

นั่นคือ ประเด็นปัญหาในการออกใบสลักหลังตกหล่นผิดพลาดของต่างประเทศ

 

ถ้าเรื่องทำนองเดียวกันข้างต้นมาบังเกิดที่บ้านเรา

 

จะมีปัญหาชวนปวดหัวเกิดขึ้นมาสองประเด็นทันที

 

1) คำว่า “อาคารสิ่งปลูกสร้างที่เอาประกันภัย” นั้น

 

แนวทางการตีความของบริษัทประกันภัยมักแปลความหมายในทางตรงกันข้าม คือ ไม่รวมสิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมเอาไว้ก่อน

 

ถ้าจะให้รวม จำต้องแนบเอกสารแนบท้ายว่าด้วยสิ่งปลูกสร้างภายนอกสถานที่เอาประกันภัย (Outside Buildings) แบบ อค./ทส.1.55 กำกับเพื่อความชัดเจนไว้ด้วย ข้อความที่เขียนว่า

 

“สิ่งปลูกสร้างขนาดย่อมที่อยู่ภายนอกตัวอาคาร ส่วนต่อเติมเชื่อมโยงของสิ่งปลูกสร้าง หรือสิ่งปลูกสร้างที่อำนวยความสะดวก (small outside buildings, annexes and conveniences) ให้แก่สถานที่เอาประกันภัยซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่ง หรือติดกับสิ่งปลูกสร้างที่เอาประกันภัยไว้ ให้ถือว่าได้เอาประกันภัยไว้ด้วย”

 

2) ฝ่ายบริษัทประกันภัยจะไปจัดหาใบสลักหลัง (endorsement) มาจากแห่งหนใด?

 

ทั้งที่เงื่อนไขกรมธรรม์ประกันภัยหลายฉบับบ้านเราต่างกำหนดว่า

 

การเปลี่ยนแปลงสัญญาประกันภัย

 

การเปลี่ยนแปลงข้อความใด ๆ ในสัญญาประกันภัยจะต้องได้รับความยินยอมจากบริษัท ทั้งนี้ บริษัทจะได้ออกใบสลักหลังกรมธรรม์ประกันภัยไว้เพื่อเป็นหลักฐาน (กรมธรรม์ประกันภัยความเสี่ยงภัยทรัพย์สิน)

 

การเปลี่ยนแปลงสัญญาประกันภัย

 

การเปลี่ยนแปลงข้อความใดๆ ในสัญญาประกันภัยจะต้องได้รับความยินยอมจากบริษัท และบริษัทได้ออกเอกสารแนบท้ายประกันภัยไว้เป็นหลักฐานแล้ว (กรมธรรม์ประกันภัยความรับผิดตามกฎหมายต่อบุคคลภายนอก)

 

การแก้ไข

 

สัญญาคุ้มครองและเงื่อนไขแห่งกรมธรรม์ประกันภัยนี้จะเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้โดยเอกสารแนบท้ายของบริษัทเท่านั้น (กรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ ภาคสมัครใจ)

 

เพราะเมื่อไปสืบค้นดู เอกสารกรมธรรม์ประกันภัยที่บริษัทประกันภัยได้ยื่นขอรับอนุมัติต่อสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) นั้น พบเพียงแต่เฉพาะกรมธรรม์ประกันภัยกับเอกสารแนบท้ายเท่านั้น ไม่พบรายการใบสลักหลังรวมอยู่ด้วยเลย

 

ทำให้อดสงสัยไม่ได้ว่า

 

หรือใบสลักหลังไม่จำต้องขอความเห็นชอบ บริษัทประกันภัยสามารถสร้างขึ้นมาได้เองตามอำเภอใจ?

 

อนึ่ง ใบสลักหลัง (endorsement) กับเอกสารแนบท้าย (attachment)

 

เหมือนกัน หรือต่างกันอย่างไร?

 

ตอนหน้าค่อยมาว่ากันต่อครับ

 

บริการ

 

-     รับบรรยายให้ความรู้ด้านประกันวินาศภัย

-     รับแปลเอกสารกรมธรรม์ประกันภัย (อังกฤษเป็นไทย)

สนใจติดต่อ vivatchai.amornkul@gmail.com

 

อ่านบทความอีกชุดที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ใน พบ-ป(ร)ะ -กัน(ภัย): เป็นเรื่อง เป็นราว ใน Facebook Meet Insurance ที่ https://www.facebook.com/pomamornkul/

 

 

 

เรื่องที่ 238 : ข้อพิสูจน์การมีส่วนได้เสียเวลาซื้อประกันภัยออนไลน์ (online insurance insurable interest) ภายใต้กรมธรรม์ประกันภัยคุ้มครองอัญมณี (Jewelerry Insurance Policy)

 

โจทก์ผู้เอาประกันภัย (คู่สามีภริยา) ได้ซื้อประกันภัยคุ้มครองเครื่องอัญมณีจำนวนหกชิ้นของตนผ่านทางระบบออนไลน์ ณ ประเทศแคนาดา ด้วยการกรอกใบคำขอเอาประกันภัยซึ่งมีเงื่อนไขความคุ้มครองสำคัญระบุให้ความคุ้มครองถึงการซ่อมแซม และการเปลี่ยนทดแทนเครื่องอัญมณีของผู้เอาประกันภัย (to repair or replace my jewellery) พร้อมกับคำเตือนล่วงหน้าเรื่องการฉ้อฉล หรือการแสดงข้อความอันเป็นเท็จ (fraud or misrepresentation warning) ในสาระสำคัญจะส่งผลทำให้กรมธรรม์ประกันภัยฉบับนี้ไม่มีผลใช้บังคับได้

 

เมื่อจำเลยบริษัทประกันภัยได้ตรวจใบคำขอเอาประกันภัยนั้น ประกอบกับมูลค่าแถลงของเครื่องอัญมณีที่ขอเอาประกันภัยรวมเป็นจำนวนเงินทั้งสิ้น 502,100 ดอลลาร์แคนาดา (หรือเทียบเท่า 11,381,703.22 บาท) ด้วยความพึงพอใจ จึงได้ออกกรมธรรม์ประกันภัยคุ้มครองอัญมณีฉบับพิพาทให้แก่โจทก์ผู้เอาประกันภัยในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2014

 

ระหว่างเดินทางไปประเทศเวียดนาม ตอนค่ำของวันที่ 7 มีนาคม ค.ศ. 2015 ได้ปรากฏมีคนร้ายสองคนขี่รถจักรยานยนต์แล่นเข้ามาฉกฉวยกระเป๋าถือของฝ่ายภริยาซึ่งมีเครื่องอัญมณีที่เอาประกันภัยนั้นบรรจุอยู่หนีหายไปอย่างรวดเร็ว

 

ครั้นกลับมาถึงประเทศแคนาดา โจทก์ผู้เอาประกันภัยได้แจ้งเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นต่อจำเลยบริษัทประกันภัย เพื่อเรียกร้องค่าสินไหมทดแทน

 

แม้โจทก์ผู้เอาประกันภัยจะได้ถูกตรวจสอบ และถูกซักถามในรายละเอียดจากจำเลยบริษัทประกันภัยไปแล้วก็ตาม แต่กลับนิ่งเฉยไม่ยอมชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ตามสัญญาประกันภัย

 

โจทก์ผู้เอาประกันภัยไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากมาพึ่งศาลชั้นต้นให้บังคับจำเลยบริษัทประกันภัยปฏิบัติตามสัญญาประกันภัยฉบับพิพาท

 

จำเลยบริษัทประกันภัยได้ต่อสู้คดีในศาลชั้นต้นในประเด็นดังนี้

 

ก) โจทก์ผู้เอาประกันภัยไม่มีหลักฐานอย่างชัดแจ้ง เป็นต้นว่า ใบเสร็จรับเงินการซื้อขาย (proof of purchase) มาประกอบแสดงถึงความเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ (ownership) อย่างแท้จริงในเครื่องอัญมณีที่เอาประกันภัยนั้น ซึ่งเป็นไปตามเงื่อนไขทั่วไปว่าด้วยการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนตามกรมธรรม์ประกันภัยฉบับพิพาท จำเลยบริษัทประกันภัยจึงมีสิทธิปฏิเสธไม่ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ได้

 

ข) หากจะมีภาระการชดใช้เกิดขึ้น ค่าสินไหมทดแทนนั้นไม่ควรเกินกว่ามูลค่าที่แท้จริง (actual cash value) ของเครื่องอัญมณีที่เอาประกันภัยนั้น ซึ่งน่าจะต่ำกว่ามูลค่าทดแทนที่ได้แถลงไว้นั้น

 

ศาลชั้นต้นได้พินิจพิเคราะห์แล้ว วินิจฉัยดังนี้

 

ก) ในประเด็นเรื่องความเป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ของโจทก์ผู้เอาประกันภัย ในใบคำขอเอาประกันภัย และการตกลงทำสัญญาประกันภัยทางออนไลน์ มิได้ปรากฏมีข้อบังคับให้จำต้องแสดงหลักฐานพิสูจน์กรรมสิทธิ์มาประกอบด้วยเลย แต่กลับมาบังคับให้ต้องแสดงเสียก่อนเช่นว่านี้ มิฉะนั้น ไม่สามารถเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนได้ ศาลชั้นต้นเห็นว่า เป็นการเลือกปฏิบัติอย่างไม่เป็นธรรม (bad faith) และเป็นสิ่งที่ไม่อาจคาดหวังได้แก่โจทก์ผู้เอาประกันภัย กอปรกับประกาศโฆษณาทางออนไลน์ของความคุ้มครองตามสัญญาประกันภัยฉบับพิพาทเลือกใช้ถ้อยคำว่า “เครื่องอัญมณีของตน (my jewellery)” ก็เป็นการเพียงพอแสดงถึงการยอมรับความมีส่วนได้เสียที่สามารถเอาประกันภัยได้แล้ว

 

อนึ่ง จำเลยบริษัทประกันภัยเองไม่ติดใจเรื่องการปกปิดข้อความจริง หรือการแถลงข้อความเป็นเท็จในสาระสำคัญแต่ประการใด

 

จริงอยู่ตามเงื่อนไขดังอ้างอิง ระบุให้โจทก์ผู้เอาประกันภัยจำต้องแสดงหลักฐานอย่างชัดแจ้งมาประกอบด้วย แต่ตามข้อความจริงแห่งคดีนี้ การได้มาของเครื่องอัญมณีที่เอาประกันภัยนั้นไม่ใช่ได้มาจากการซื้อขายปกติ บางชิ้นเป็นการได้มาจากการให้ของฝ่ายแม่สามีช่วงระหว่างสมรส บางชิ้นได้มาจากการแลกเปลี่ยนกับอัญมณีใหม่ด้วยการจ่ายเงินเพิ่มเติมบางส่วน โดยไม่ได้มีการออกใบเสร็จรับเงินให้ 

อีกทั้งเวลายื่นเรื่องเรียกร้อง ก็ได้มีการตอบข้อซักถามอย่างเต็มที่ประกอบการให้คำสาบานของโจทก์ผู้เอาประกันภัยต่อฝ่ายสินไหมทดแทนของจำเลยบริษัทประกันภัยจนพึงพอใจแล้ว

 

โดยศาลชั้นต้นเองก็รับฟัง และเชื่อถือคำให้การของโจทก์ผู้เอาประกันภัย

 

ข) ส่วนประเด็นเรื่องการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนตามมูลค่าที่แท้จริง (actual cash value) ของเครื่องอัญมณีที่เอาประกันภัยนั้น เมื่อจำเลยบริษัทประกันภัยกล่าวอ้าง กลับไม่ได้แสดงพยานหลักฐานพิสูจน์ประกอบให้ศาลชั้นต้นรับฟังประกอบได้ จึงถือได้ว่า จำนวนเงินที่เอาประกันภัยกันไว้นั้นเป็นตัวเลขที่ตกลงถูกต้องแล้ว

 

ศาลชั้นต้นตัดสินให้จำเลยบริษัทประกันภัยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเต็มตามจำนวนเงินที่เอาประกันภัยกันไว้ 502,100 ดอลลาร์แคนาดา (หรือเทียบเท่า 11,381,703.22 บาท) และให้ชำระค่าเสียหายเชิงลงโทษ (punitive damage) อีก 45,000 ดอลลาร์แคนาดา (หรือเทียบเท่า 1,020,069 บาท) โทษฐานปฏิเสธการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนอย่างไม่เป็นธรรม เสมือนหนึ่งกล่าวหาโดยนัยว่า โจทก์ผู้เอาประกันภัยไม่มีส่วนได้เสียที่สามารถเอาประกันภัยได้

 

จำเลยบริษัทประกันภัยยื่นอุทธรณ์โดยกล่าวอ้างว่า ตนไม่ควรต้องได้รับผิดในเรื่องค่าเสียหายเชิงลงโทษ

 

ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า การจำต้องรับผิดในเรื่องค่าเสียหายเชิงลงโทษหรือไม่นั้น ไม่ใช่มีประเด็นเพียงแค่การปฏิเสธความรับผิดตามสัญญาประกันภัยฉบับพิพาท ต้องพิจารณาถึงปัจจัยข้อความจริงอื่น ๆ ตามสถานการณ์นั้น ๆ มาประกอบด้วย

 

ในคดีนี้ ศาลอุทธรณ์เห็นพ้องว่า จำเลยบริษัทประกันภัยเสมือนหนึ่งสงสัยตั้งแง่ในเรื่องความสุจริตของโจทก์ผู้เอาประกันภัย และหยิบยกเงื่อนไขใหม่เพิ่มเติมขึ้นมาตอบโต้เวลาเมื่อเกิดความเสียหาย ซึ่งไม่ได้ถูกหยิบยกมาอ้างอิงตั้งแต่แรกเริ่มที่เอาประกันภัย นั่นคือ เรื่องความมีส่วนได้เสียที่สามารถเอาประกันภัยได้ของโจทก์ผู้เอาประกันภัย ในความเป็นจริง ส่วนได้เสียที่สามารถเอาประกันภัยได้ ณ เวลาทำประกันภัยอาจเปลี่ยนไป ณ เวลาเกิดความเสียหายก็ได้ 

 

อนึ่ง การพิสูจน์พยานหลักฐานนั้นไม่จำต้องอาศัยใบเสร็จรับเงินเพียงอย่างเดียวเท่านั้น สามารถตรวจพิสูจน์ด้วยกรรมวิธีอื่นก็ได้

 

ศาลอุทธรณ์จึงพิพากษายืนตามศาลชั้นต้น

 

(อ้างอิง และเรียบเรียงมาจากคดี Truong v. Jeweler's Mutual Insurance Company (2024 ONCA 734))

 

ข้อสังเกต

 

1) ข้อมูลทางออนไลน์มีความชัดเจนเพียงพอหรือไม่?

 

2) เงื่อนไขเรื่องการให้แสดงพยานหลักฐานประกอบความเสียหายนั้น สามารถกระทำได้จริงหรือไม่? อย่างไร?

 

3) การกำหนดจำนวนเงินเอาประกันภัยมีความชัดเจนมากน้อยขนาดไหน? ตามบทบัญญัติกฎหมายไทย ก็ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า ถือเป็นตัวเลขที่ตกลงกันไว้แล้ว

 

บริการ

 

-     รับบรรยายให้ความรู้ด้านประกันวินาศภัย

-     รับแปลเอกสารกรมธรรม์ประกันภัย (อังกฤษเป็นไทย)

สนใจติดต่อ vivatchai.amornkul@gmail.com

 

อ่านบทความอีกชุดที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ใน พบ-ป(ร)ะ -กัน(ภัย): เป็นเรื่อง เป็นราว ใน Facebook Meet Insurance ที่ https://www.facebook.com/pomamornkul/